ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣ ಸಚಿವಾಲಯವು (Ministry of Social Justice and Empowerment) ಸಮಾಜದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತು ವಂಚಿತ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸಬಲೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ SMILE (Support for Marginalised Individuals for Livelihood and Enterprise) ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಈ ಯೋಜನೆಯು ತೃತೀಯ ಲಿಂಗಿಗಳು (Transgenders) ಹಾಗೂ ಭಿಕ್ಷಾಟನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸಮಗ್ರ ಪುನರ್ವಸತಿ, ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಗೌರವಯುತ ಜೀವನವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ.
ಸ್ಮೈಲ್ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳು
-
ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಬಲೀಕರಣ: ಸಮಾಜದ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯಿಂದ ದೂರವಿರುವ ತೃತೀಯ ಲಿಂಗಿಗಳು ಹಾಗೂ ಭಿಕ್ಷಾಟನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಗೌರವಯುತ ಜೀವನ ಒದಗಿಸುವುದು.
-
ಭಿಕ್ಷಾಟನೆ ಮುಕ್ತ ಭಾರತ (Bhiksha Vritti Mukt Bharat): ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಭಿಕ್ಷಾಟನೆಯನ್ನು ತಡೆದು ಅವರಿಗೆ ಕೌಶಲ್ಯ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು.
-
ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಭದ್ರತೆ: ತೃತೀಯ ಲಿಂಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ ಹಾಗೂ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸುವುದು.
ಯೋಜನೆಯ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಉಪ-ಯೋಜನೆಗಳು (Sub-schemes)
ಕ) ತೃತೀಯ ಲಿಂಗಿಗಳ ಕಲ್ಯಾಣ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ಪುನರ್ವಸತಿ
-
ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ: 9ನೇ ತರಗತಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ (Post-Graduation) ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯುವ ತೃತೀಯ ಲಿಂಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು.
-
ಕೌಶಲ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ: ‘PM-DAKSH’ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಡಿ ಉದ್ಯೋಗ ಆಧಾರಿತ ಕೌಶಲ್ಯ ತರಬೇತಿ.
-
ಗರಿಮಾ ಗೃಹ (Garima Greh): ನಿರಾಶ್ರಿತ ತೃತೀಯ ಲಿಂಗಿಗಳಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ವಸತಿ, ಆಹಾರ, ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೌಲಭ್ಯ ಒದಗಿಸುವ ಆಶ್ರಯ ತಾಣಗಳು.
-
ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ (Composite Medical Health): ‘ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ್ (PM-JAY)’ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಲಿಂಗ ಮರುನಿಯೋಜನೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ (Gender-Reaffirmation Surgeries) ಸೇರಿದಂತೆ ಉಚಿತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೌಲಭ್ಯ.
ಖ) ಭಿಕ್ಷಾಟನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರ ಸಮಗ್ರ ಪುನರ್ವಸತಿ
-
ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ: ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು NGOಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ಭಿಕ್ಷಾಟನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು.
-
ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಆಶ್ರಯ: ಅವರಿಗೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಆಶ್ರಯ ತಾಣ, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಉಚಿತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಪಾಸಣೆ ಒದಗಿಸುವುದು.
-
ಪುನರ್ವಸತಿ ಮತ್ತು ಮರುಸಂಯೋಜನೆ: ಕೌಶಲ್ಯ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿ ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯೋಗ ಅಥವಾ ಕೆಲಸ ಹುಡುಕಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುವುದು.
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸ್ಮೈಲ್ ಯೋಜನೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನ
-
SMILE-75 ಉದ್ಯಮ: ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ 75 ಪ್ರಮುಖ ನಗರ ಪಾಲಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೆಂಗಳೂರು (BBMP) ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳು ಸೇರಿವೆ.
-
ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತದ ಪಾತ್ರ: ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತ, ನಗರಸಭೆಗಳು, ಶ್ರಮಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಹಾಗೂ NGOಗಳ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಯೋಜನೆ ಜಾರಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ.
-
ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ (ID Cards): ತೃತೀಯ ಲಿಂಗಿಗಳಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗಾಗಿ ‘SIDBI SMILE’ ಯೋಜನೆ (MSME Soft Loan)
ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಯ ಹೊರತಾಗಿ, MSME (ಮೈಕ್ರೋ, ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಉದ್ಯಮ) ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲು SIDBI SMILE ಎನ್ನುವ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆರ್ಥಿಕ ಯೋಜನೆಯೂ ಇದೆ.
-
ಉದ್ದೇಶ: ಹೊಸ ಮತ್ತು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಬಡ್ಡಿದರದಲ್ಲಿ ಸಾಲ ಒದಗಿಸುವುದು.
-
ಸಾಲದ ಪ್ರಮಾಣ: ₹10 ಲಕ್ಷದಿಂದ ₹25 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಮೈಕ್ರೋ ಯುನಿಟ್ಗಳಿಗೆ soft loan ಸೌಲಭ್ಯ.
-
ಅವಧಿ: 10 ವರ್ಷಗಳವರೆಗಿನ ಮರುಪಾವತಿ ಅವಧಿ.
ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?
-
ತೃತೀಯ ಲಿಂಗಿಗಳ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ: National Portal for Transgender Persons ಮೂಲಕ ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡು ID ಕಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.
-
MSME SIDBI SMILE ಸಾಲಕ್ಕೆ: ಉದ್ಯಮ್ ನೋಂದಣಿ (Udyam Registration) ಪಡೆದು, SIDBI ಅಧಿಕೃತ ಪೋರ್ಟಲ್ ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಖೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.