Mushroom Farming Subsidy for Farmers: How to Get Financial Assistance, Seeds, Fertilizers and Government Support

ಮಶ್ರೂಮ್ (ಣಬೆ) ಕೃಷಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಸಾಲ ಸೌಲಭ್ಯ, ಸಹಾಯಧನ (Subsidy), ತರಬೇತಿ ಹಾಗೂ ಬಿತ್ತನೆ ಬೀಜ (Spawn) ಪಡೆಯಲು 

ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯ ಸಹಾಯಧನ ಯೋಜನೆಗಳು (Government Schemes)

• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಮಿಷನ್ (NHM / MIDH):

  • ಮಶ್ರೂಮ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕ, ಕಾಂಪೋಸ್ಟ್ ತಯಾರಿಕಾ ಘಟಕ ಮತ್ತು ಸ್ಪಾನ್ (ಬೀಜ) ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕಗಳಿಗೆ 40% ರಿಂದ 50% ವರೆಗೆ ಸಹಾಯಧನ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

  • ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಪ್ರಮಾಣದ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಯೋಜನೆ ವೆಚ್ಚದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಗರಿಷ್ಠ 15 ಲಕ್ಷದಿಂದ 20 ಲಕ್ಷ ರೂ.ವರೆಗೆ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.

• PMEGP (ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ ಯೋಜನೆ):

  • ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದ ನವೋದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ/ರೈತರಿಗೆ 25% ರಿಂದ 35% ವರೆಗೆ ಸಹಾಯಧನ.

• PMFME (ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಕಿರು ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಉದ್ಯಮಗಳ ಯೋಜನೆ):

  • ಮಶ್ರೂಮ್ ಒಣಗಿಸುವುದು (Drying), ಪ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ ಘಟಕಗಳಿಗೆ 35% ಸಬ್ಸಿಡಿ ಪಡೆಯಬಹುದು.

• ಕರ್ನಾಟಕ ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಇಲಾಖೆ ಯೋಜನೆಗಳು:

  • ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ ಮಶ್ರೂಮ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಮಶ್ರೂಮ್ ಕಿಟ್‌ಗಳ ವಿತರಣೆಗೆ (Mushroom Kits) 40% ರಿಂದ 90% ವರೆಗೆ ಸಬ್ಸಿಡಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

 ಬಿತ್ತನೆ ಬೀಜ (Spawn) ಮತ್ತು ಗೊಬ್ಬರ/ಕಾಂಪೋಸ್ಟ್ ಬೆಂಬಲ

• ಮಶ್ರೂಮ್ ಸ್ಪಾನ್ (Seeds):

  • ಭಾರತೀಯ ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (IIHR – ಹೆಸರಘಟ್ಟ, ಬೆಂಗಳೂರು), ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು (GKVK) ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಂದ (KVK) ರಿಯಾಯಿತಿ ದರದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸ್ಪಾನ್ ಪಡೆಯಬಹುದು.

• ಕಾಂಪೋಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು:

  • ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಮಶ್ರೂಮ್ (ಬಟನ್/ಒಯಿಸ್ಟರ್) ಬೆಳೆಯಲು ಬೇಕಾಗುವ ಹುಲ್ಲು, ಕಾಂಪೋಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಮಿನಾಶಕ ಉಪಕರಣಗಳ ಖರೀದಿಗೂ ಸಹಾಯಧನ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

 ಅಗತ್ಯವಿರುವ ದಾಖಲೆಗಳು (Documents Required)

1. ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾನ್ ಕಾರ್ಡ್

2. ಜಮೀನು ದಾಖಲೆಗಳು (ಪಹಣಿ/RTC) ಅಥವಾ ಬಾಡಿಗೆ/ಲೀಸ್ ಕರಾರು ಪತ್ರ (Lease Agreement)

3. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪಾಸ್‌ಬುಕ್ ಪ್ರತಿ

4. ಯೋಜನಾ ವರದಿ (DPR – Detailed Project Report): ಘಟಕದ ಅಂದಾಜು ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಆದಾಯದ ವಿವರ

5. ಮಶ್ರೂಮ್ ಕೃಷಿ ತರಬೇತಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ (ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿದ್ದರೆ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಅನುಮೋದನೆ ಸುಲಭ)

6. ಜಾತಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ (SC/ST/OBC ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ರಿಯಾಯಿತಿ ಪಡೆಯಲು)

 ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ವಿಧಾನ (How to Apply)

ಆಫ್‌ಲೈನ್ ವಿಧಾನ (Offline):

1. ನಿಮ್ಮ ತಾಲೂಕಿನ ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಇಲಾಖೆಯ ಹಿರಿಯ ಸಹಾಯಕ ನಿರ್ದೇಶಕರ (SADH) ಅಥವಾ ಕೃಷಿ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಕಚೇರಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ.

2. ಮಶ್ರೂಮ್ ಕೃಷಿ ಯೋಜನೆಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಅರ್ಜಿ ನಮೂನೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ಭರ್ತಿ ಮಾಡಿ.

3. ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಯೋಜನಾ ವರದಿಯನ್ನು (DPR) ಲಗತ್ತಿಸಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ.

ಆನ್‌ಲೈನ್ ವಿಧಾನ (Online):

1. ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ HortNet Portal ಅಥವಾ FRUITS Portal ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ.

2. PMEGP ಯೋಜನೆಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವುದಾದರೆ KVIC Portal (kviconline.gov.in) ಮೂಲಕ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.

3. ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನಿಮ್ಮ ಜಾಗವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ (Site Inspection) ಸಬ್ಸಿಡಿಯನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸುತ್ತಾರೆ.

 ಉಚಿತ ತರಬೇತಿ (Training Support)

ಮಶ್ರೂಮ್ ಕೃಷಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮೊದಲು ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

• IIHR ಹೆಸರಘಟ್ಟ (ಬೆಂಗಳೂರು)

• ಸ್ಥಳೀಯ ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರಗಳು (KVK)

• RUDSETI / RUDSET ಸಂಸ್ಥೆಗಳು (ಉಚಿತ ವಸತಿ ಸಹಿತ ತರಬೇತಿ ನೀಡುತ್ತವೆ)

ತರಬೇತಿಯ ನಂತರ ನೀಡುವ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಾಲ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಸಬ್ಸಿಡಿಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಇಲ್ಲಿ ಮಶ್ರೂಮ್ ಕೃಷಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ರೈತರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು, ವೆಚ್ಚ ಹಾಗೂ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಅವಕಾಶಗಳ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ:

 ಪ್ರಮುಖ ಮಶ್ರೂಮ್ ತಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆ ವಿವರ

• ಒಯಿಸ್ಟರ್ ಮಶ್ರೂಮ್ (Oyster Mushroom):

  • ಸಣ್ಣ ರೈತರಿಗೆ ಮತ್ತು ಗೃಹಿಣಿಯರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತ.

  • ತಾಪಮಾನ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸುಲಭ. ಆರಂಭಿಕ ವೆಚ್ಚ ಸುಮಾರು ₹20,000 ರಿಂದ ₹50,000.

• ಬಟನ್ ಮಶ್ರೂಮ್ (Button Mushroom):

  • ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬೇಡಿಕೆ ಇದೆ.

  • ಎಸಿ (A.C) ಅಥವಾ ಕೋಲ್ಡ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ಡ್ ಕೊಠಡಿಗಳು ಬೇಕಾಗುವುದರಿಂದ ಹೂಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ (₹5 ಲಕ್ಷದಿಂದ ₹15 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ).

• ಮಿಲ್ಕಿ ಮಶ್ರೂಮ್ (Milky Mushroom):

  • ಬಿಸಿ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೂ ಸೂಕ್ತ. ಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಇಳುವರಿ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

 ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಾಲ ಮತ್ತು ಸಬ್ಸಿಡಿ ಪಡೆಯುವ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ (Bank Loan Process)

1. ಯೋಜನಾ ವರದಿ (Project Report / DPR) ತಯಾರಿ:

   • ನಿಮ್ಮ ಉದ್ಯಮದ ಅಂದಾಜು ವೆಚ್ಚ, ಸ್ಥಳ, ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಲಾಭವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ವರದಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.

2. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಂಪರ್ಕ:

   • ನಬಾರ್ಡ್ (NABARD) ಅಥವಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕೃತ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳನ್ನು (SBI, Canara Bank, Syndicate/Union Bank) ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ‘Agricultural Term Loan’ ಅಥವಾ PMEGP ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಲಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ.

3. ಸಬ್ಸಿಡಿ ಬಿಡುಗಡೆ (Back-ended Subsidy):

   • ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಾಲ ಮಂಜೂರಾದ ನಂತರ ಸರ್ಕಾರ ನೀಡುವ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಮೊತ್ತವು ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಜಮಾ ಆಗುತ್ತದೆ (ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮುಖಾಂತರವೇ ಬ್ಯಾಕ್-ಎಂಡೆಡ್ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ).

 ಮಶ್ರೂಮ್ ಬೆಳೆಯಲು ಬೇಕಾಗುವ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳು

• ಬೆಳೆಯುವ ಕೊಠಡಿ (Growing Room): ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಬೆಳಕಿನ ನಿಯಂತ್ರಣವಿರುವ ಕತ್ತಲೆಯಾದ ಅಥವಾ ನೆರಳಿನ ಜಾಗ (ಹುಲ್ಲಿನ ಕೊಠಡಿ ಅಥವಾ ಗ್ರೀನ್ ಹೌಸ್).

• ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶ:

  • ತಾಪಮಾನ: 20°C ನಿಂದ 30°C (ತಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ).

  • ತೇವಾಂಶ (Humidity): 80% ನಿಂದ 90% ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಫಾಗರ್ (Fogger) ಅಥವಾ ಸ್ಪ್ರೇಯರ್ ಬಳಕೆ.

• ಕಚ್ಚಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು: ಒಣಗಿದ ಬೈಹುಲ್ಲು (Paddy Straw), ಕಬ್ಬಿನ ಜಲ್ಲಿ, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬ್ಯಾಗ್, ರಬ್ಬರ್ ಬ್ಯಾಂಡ್, ಮತ್ತು ಬಿತ್ತನೆ ಬೀಜ (Spawn).

 ಮಾರುಕಟ್ಟೆ (Marketing) ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ

• ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾರಾಟ: ಹತ್ತಿರದ ಸೂಪರ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್, ತರಕಾರಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ಹೋಟೆಲ್ ಮತ್ತು ಮದುವೆ ಮಂಟಪಗಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಪೂರೈಸಬಹುದು.

• ಮೌಲ್ಯವರ್ಧಿತ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು (Value Added Products):

  • ತಾಜಾ ಮಶ್ರೂಮ್ ಬೇಗ ಹಾಳಾಗುವುದರಿಂದ, ಅವುಗಳನ್ನು ಒಣಗಿಸಿ ಮಶ್ರೂಮ್ ಪೌಡರ್, ಮಶ್ರೂಮ್ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ (Pickle), ಮಶ್ರೂಮ್ ಸೂಪ್ ಮಿಕ್ಸ್ ಅಥವಾ ಕುಕೀಸ್ ತಯಾರಿಸಿ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭಗಳಿಸಬಹುದು.

• ರಫ್ತು ಅವಕಾಶಗಳು: ಒಣಗಿಸಿದ ಒಯಿಸ್ಟರ್ ಮಶ್ರೂಮ್‌ಗಳಿಗೆ ವಿದೇಶಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲೂ ಉತ್ತಮ ಬೇಡಿಕೆ ಇದೆ

• ಇಲ್ಲಿ ಮಶ್ರೂಮ್ (ಣಬೆ) ಕೃಷಿ ಬೆಳೆಗಾರರು ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ತಾಂತ್ರಿಕ ಹಂತಗಳು, ಲಾಭದ ಅಂದಾಜು ಮತ್ತು ಎದುರಾಗಬಹುದಾದ ಅಪಾಯಗಳ ನಿವಾರಣೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರ ಇಲ್ಲಿದೆ:

   ಹಂತ-ಹಂತದ ಕೃಷಿ ವಿಧಾನ (Step-by-Step Production Process)

  1. ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುವಿನ ಸಂಸ್ಕರಣೆ (Substrate Preparation):

     • ಒಣಗಿದ ಬಟ್ಟಲು ಹುಲ್ಲು ಅಥವಾ ಬೈಹುಲ್ಲನ್ನು 2-3 ಇಂಚು ತುಂಡು ಮಾಡಿ, ಕನಿಷ್ಠ 10-12 ಗಂಟೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನೆನೆಸಬೇಕು.

  2. ವಿಷಾಣು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವುದು (Sterilization):

     • ನೆನೆಸಿದ ಹುಲ್ಲನ್ನು ಬಿಸಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ (80°C) 45-60 ನಿಮಿಷ ಕುದಿಸಬೇಕು ಅಥವಾ ಹಾವಿಯ ಮೂಲಕ (Steam Sterilization) ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಮತ್ತು ಸಿಲಿಂಡ್ರುಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಬೇಕು.

  3. ಬೀಜ ಬಿತ್ತನೆ (Spawning):

     • ಹುಲ್ಲನ್ನು ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಶೇ. 65-70 ರಷ್ಟು ತೇವಾಂಶವಿರುವಂತೆ ಒಣಗಿಸಿ, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಚೀಲಗಳಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲು ಮತ್ತು ಮಶ್ರೂಮ್ ಸ್ಪಾನ್ (ಬೀಜ) ಅನ್ನು ಪದರ-ಪದರವಾಗಿ (Layering) ತುಂಬಬೇಕು.

  4. ಮೈಸಿಲಿಯಂ ಹರಡುವಿಕೆ (Incubation):

     • ಚೀಲಗಳನ್ನು 15-20 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕತ್ತಲೆಯಾದ ಹಾಗೂ ತಂಪಾದ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚೀಲದಾದ್ಯಂತ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಶಿಲೀಂಧ್ರ (Mycelium) ಹರಡುತ್ತದೆ.

  5. ಕೊಯ್ಲು (Harvesting):

     • ಚೀಲಗಳನ್ನು ಹರಿದು/ರಂಧ್ರ ಮಾಡಿ, ತೇವಾಂಶ ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡರೆ 30-35 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಕೊಯ್ಲು ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಚೀಲದಿಂದ 3-4 ಬಾರಿ ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡಬಹುದು.

   ಖರ್ಚು ಮತ್ತು ಲಾಭದ ಅಂದಾಜು (Economics / Profitability)

  ವಿವರ (100 ಚೀಲಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ)	ಅಂದಾಜು ವೆಚ್ಚ / ಆದಾಯ
  ಕಚ್ಚಾ ಸಾಮಗ್ರಿ ಮತ್ತು ಬೀಜ (Spawn & Straw)	₹3,000 – ₹4,000
  ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಚೀಲ ಹಾಗೂ ಕವರ್‌ಗಳು	₹500 – ₹1,000
  ಇತರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ವೆಚ್ಚ	₹1,500 – ₹2,000
  ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚ (Total Cost)	₹5,000 – ₹7,000
  ಒಟ್ಟು ಇಳುವರಿ (Total Yield)	150 ಕೆಜಿ – 200 ಕೆಜಿ
  ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಆದಾಯ (₹150-200/ಕೆಜಿ)	₹22,500 – ₹40,000
  ನಿವ್ವಳ ಲಾಭ (Net Profit)	₹15,000 – ₹30,000 (ಪ್ರತಿ ಬ್ಯಾಚ್‌ಗೆ)

   ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರ ವಹಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು (Risk Management)

  • ಶುಚಿತ್ವ (Sanitation): ಕೊಠಡಿ ಮತ್ತು ಕೈಗಳನ್ನು ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್/ಸೋಂಕುನಿವಾರಕದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಶುಚಿಗೊಳಿಸದಿದ್ದರೆ ಕಪ್ಪು/ಹಸಿರು ಬೂಸ್ಟು (Moulds) ಬಂದು ಇಡೀ ಬೆಳೆ ನಾಶವಾಗಬಹುದು.

  • ಗಾಳಿ ಸಂಚಾರ (Aeration): ಮೈಸಿಲಿಯಂ ಬೆಳೆದ ನಂತರ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ಆಮ್ಲಜನಕ (Oxygen) ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯ ಚಲನವಲನವಿರಬೇಕು. CO2 ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಮಶ್ರೂಮ್ ಸರಿಯಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

  • ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಹಾಗೂ ಶೇಖರಣೆ: ತಾಜಾ ಮಶ್ರೂಮ್ 24 ರಿಂದ 48 ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಳಾಗುವುದರಿಂದ, ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಮಾರಾಟದ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಥವಾ ಫ್ರಿಡ್ಜ್/ಶೀತಲ ಗೃಹದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಒಳಿತು